Köpek Diş Temizliği: Evde Yapılabilecek Bakım Adımları

Köpeğim beş yaşına geldiğinde veteriner muayenesinde duyduğum cümleyi hiç unutmuyorum: "Arka azı dişlerinde tartar birikmiş, birkaç yıl içinde temizlik için anestezi gerekebilir." O güne kadar mamasının kuru olmasının dişlerini kendiliğinden temizlediğini sanıyordum. Yanılmışım. O muayeneden sonra köpek diş fırçalama işini ciddiye aldım ve iki yıl içinde ağız kokusundan diş etlerinin rengine kadar her şeyin değiştiğini gördüm. Aşağıda hem yaptığım hataları hem işe yarayan rutini olduğu gibi anlatıyorum.

Sorun tam olarak nedir?

Köpeğin ağzında yemek artıkları ve tükürükle karışan bakteriler birkaç gün içinde yumuşak bir plak tabakası oluşturur. Bu plak fırçalanmadığında mineralleşir ve tartara dönüşür. Tartar artık fırçayla çıkmaz; sadece veteriner ortamında, genellikle anestezi altında temizlenir. Asıl sıkıntı da burada başlıyor: tartar diş etini geriye iter, diş eti hattında iltihap yapar, ağrı verir. Köpek ağrıyı bizim gibi belli etmediği için sahibi çoğu zaman yalnızca kötü kokuyu fark eder.

Bende ilk uyarı sinyali şuydu: köpeğim sert çiğneme oyuncaklarına eskisi kadar ilgi göstermiyordu ve kuru mamayı yavaş, isteksiz yiyordu. Çene ağrısı olduğunu sonradan anladım. Küçük ırklarda bu tablo daha hızlı gelişiyor; benim yorkshire'lı bir arkadaşımın köpeği üç yaşında iki diş kaybetti, oysa bizim orta boy melez aynı yaşta tertemizdi. Yani ırk ve ağız yapısı, ne kadar sık müdahale etmeniz gerektiğini belirliyor.

Fırçalamaya başlamadan önce alışkanlık kurmak

İlk denemem tam bir fiyaskoydu. Fırçayı ağzına sokmaya çalıştım, kaçtı, ben zorladım, sonrasında bir hafta fırçayı görünce odadan çıktı. İkinci denemede sırayı değiştirdim ve işe yaradı:

1. Birinci hafta: Sadece parmağımla dudağını kaldırıp dişlerine dokundum, iki saniye, sonra ödül. Günde bir kez.
2. İkinci hafta: Parmağıma köpek diş macunu alıp yalatmasına izin verdim. Tavuk aromalı olanı bal gibi yedi.
3. Üçüncü hafta: Parmağa geçirilen silikon fırçayla ön dişleri, sonra yan tarafları ovaladım.
4. Dördüncü hafta: Yumuşak kıllı gerçek fırçaya geçtim; artık kucağıma yatıp bekliyordu.

Bir uyarı: insan diş macunu kesinlikle kullanılmıyor. İçindeki florür ve özellikle bazı markalardaki ksilitol köpekler için tehlikeli. Köpek macunu yutulabilecek şekilde üretiliyor, çalkalama gerekmiyor. Bu tür ayrıntılar evcil hayvan sağlığı ipuçlarını derlediğimiz bölümde de sürekli karşımıza çıkıyor; ürün seçiminde tür ayrımı yapmak temel kural.

Seçenekleri yan yana koyalım

Piyasada "diş temizler" iddiasıyla satılan çok şey var. İkisini de denedim, ikisini de arkadaşlarımın köpeklerinde gözlemledim. Kabaca durum şöyle:

Tablodan çıkan sonuç net: çiğneme ürünleri ve solüsyonlar fırçanın yerini almıyor, onu destekliyor. Ben ikisini birlikte kullanıyorum ama sert kemik ve boynuz türü çok sert ürünlerden uzak duruyorum; bir tanıdığımın köpeği aşırı sert bir çiğneme kemiğiyle azı dişini kırdı.

Fırçalarken dikkat ettiğim beş şey

• Dış yüzeyler öncelikli. Plak ağırlıklı olarak dişlerin dış yüzünde, özellikle üst arka azılarda birikir. İç yüzeye ulaşamıyorsanız fazla üzülmeyin.
• 45 derece açı. Fırçayı diş eti hattına doğru eğik tutup küçük daireler çiziyorum. Sertçe ileri geri sürtmek diş etini kanatıyor.
• Süre kısa olsun. Toplam 30-60 saniye yeterli. Uzun seans köpeği yıpratıyor, ertesi gün direnç artıyor.
• Aynı saat, aynı yer. Bizde akşam yürüyüşünden sonra, hep aynı halının üzerinde. Rutin, köpeğin işbirliğini ikiye katlıyor.
• Bitince ödül. Küçük bir mama tanesi bile yeterli; önemli olan işlemin iyi bir şeyle bittiğini öğrenmesi.

Ağızda şu belirtileri görürseniz fırçalamayı bırakıp veterinere gidin: fırçalarken belirgin kanama, tek tara