Kedinin Sık Kusması: Nedenler ve Çözüm Yolları

Kedimle yaşadığım ilk ciddi paniği hâlâ hatırlıyorum: sabah kalktığımda halının ortasında köpüklü, sarımsı bir leke vardı ve kedim bir köşede kirpik gibi kıvrılmış duruyordu. O günden bu yana hem kendi kedilerimde hem de bakımına yardım ettiğim komşu kedilerinde onlarca kusma vakası gördüm. Öğrendiğim en önemli şey şu: kedi kusma her zaman acil bir durum değil, ama hiçbir zaman da "normal" diye geçiştirilecek bir şey değil. Ayrımı yapmayı öğrendiğinizde hem gereksiz veteriner masrafından hem de gereksiz gecikmeden kurtuluyorsunuz.

Önce ayırt edin: kusma mı, geri çıkarma mı?

Bu ikisini karıştırdığım için uzun süre yanlış yerde çözüm aradım. Regürjitasyon dediğimiz geri çıkarma, yemek yedikten hemen sonra, karın kasılması olmadan, mama neredeyse hiç sindirilmemiş biçimde ağızdan dökülmesidir. Genellikle hızlı yemekten veya çok kuru mamayı su içmeden yutmaktan olur. Kusma ise öncesinde huzursuzluk, dudak yalama, salya, karın kasılmaları ve o tanıdık "gıvvv" sesiyle gelir; çıkan şey sarı safralı, sıvı ya da yarı sindirilmiş olur.

Benim kedilerden biri sadece mama kabı taşana kadar bekleyip sonra hepsini hızla yediği için geri çıkarıyordu. Kabı yükseltip porsiyonu üçe böldüğümde sorun iki günde bitti. Diğer kedimde ise sarı safra kusması vardı ve orada durum bambaşkaydı.

En sık karşılaştığım nedenler

• Tüy yumağı (trikobezoar): Özellikle uzun tüylülerde ve tüy dökme mevsiminde. Kusmuğun içinde silindir şeklinde tüy kütlesi görürsünüz. Ayda bir-iki kez oluyorsa tolere edilebilir, haftalıksa tarama ve beslenme düzeni gözden geçirilmeli.
• Aç mide safra kusması: Sabaha karşı, boş mideyle olur. Kusmuk sarı, köpüklü ve az miktardadır. Gece yarısı küçük bir porsiyon eklemek çoğu zaman çözer.
• Ani mama değişimi: Marka değiştirirken geçiş yapmadığım için bunu iki kez yaşadım. Sindirim sistemi 7-10 günlük kademeli geçişi seviyor.
• Gıda hassasiyeti veya intolerans: Kusma genelde ishalle birlikte, kronik ve tekrarlayan biçimde gelir.
• Yabancı cisim: Oyuncak parçası, iplik, saç bandı, poşet parçası. Kedim bir kez fırfırlı kurdele yuttu; iplik yutulmasında evde bekleme yapılmaz, doğrudan veterinere gidilir.
• Parazitler: Özellikle yavrularda ve dışarı çıkan kedilerde.
• Sistemik hastalıklar: Böbrek yetmezliği, hipertiroidi, pankreatit, karaciğer sorunları, bağırsak iltihabı. Bunlar genelde kilo kaybı, iştahsızlık, su tüketiminde artış gibi ek belirtilerle gelir ve evde çözülmez.
• Stres ve ortam değişimi: Taşınma, yeni hayvan, misafir. Yaşam alanının düzeni bu yüzden sandığınızdan daha önemli.

Hangi durumda ne yapmalı? Karşılaştırma

Evde uyguladığım pratik düzen

1. Kayıt tutuyorum. Telefonuma tarih, saat, kusmuğun rengi ve içeriğini yazıyorum. Veteriner ilk olarak bunu soruyor ve "ara sıra oluyor" cevabı hiçbir işe yaramıyor.
2. Porsiyonu bölüyorum. Tek seferde büyük kap yerine günde 3-4 küçük öğün. Yavaş yeme kabı ya da mamayı geniş bir tabağa yayma yöntemi çok işe yarıyor.
3. Su tüketimini artırıyorum. Çeşme tipi su kabı ve ıslak mama desteği, hem kuru mamanın midede şişmesini azaltıyor hem de böbrek yükünü hafifletiyor. Kedilerin beslenmesi konusunda en çok fark yaratan değişiklik bu oldu.
4. Tarağı elimden bırakmıyorum. Tüy dökme döneminde günlük tarama, yutulan tüy miktarını gözle görülür şekilde azaltıyor.
5. Ortamı temizliyorum. İplik, lastik, poşet, saç tokası ve yapraklarını kemirebileceği bitkileri erişilmez yere kaldırdım. Bazı süs bitkileri kediler için toksiktir; tek bir yaprak bile kusmaya yol açabiliyor.

Bir günde üçten fazla kusma, 12 saatten uzun süren iştahsız