Köpek Göz Akıntısına Evde Yapılan İlk Yardım

Köpeğimin gözünün altındaki o kahverengi ıslak izi ilk fark ettiğimde epeyce panik olmuştum. Sabah kalktığımda göz kenarında kurumuş, kabuk bağlamış bir tabaka vardı; elimle temizlemeye çalıştıkça o da huysuzlanıyordu. O günden bu yana hem kendi köpeğimde hem de çevremdeki birkaç köpekte benzer durumu defalarca yaşadım. Öğrendiğim en önemli şey şu: göz akıntısının hepsi acil değil, ama hepsi de "geçer" değil. Ayrımı yapabilmek bütün mesele.

Önce Akıntının Ne Olduğuna Bakın

Köpeklerde gözün sürekli nemli olması normaldir; gözyaşı gözü temizler ve yağlar. Sorun, bu sıvının miktarı, rengi veya kıvamı değiştiğinde başlar. Kendi gözlemlerimden çıkardığım kaba bir sınıflandırma var:

• Berrak ve sulu akıntı: Genellikle tahriş, toz, rüzgâr, alerji ya da gözyaşı kanalının geçici tıkanıklığı. Köpek gözünü kısmıyorsa çoğu zaman birkaç günde düzelir.
• Kırmızımsı-kahverengi leke: Gözyaşındaki porfirin pigmenti tüyde oksitlenince oluşur. Özellikle açık renk tüylü ırklarda belirgindir. Kirlilik değil, kimyasal bir renklenmedir.
• Sarı-yeşil, koyu kıvamlı akıntı: Enfeksiyon işareti. Burada evde beklemek yerine harekete geçmek gerekir.
• Kanlı veya jöle kıvamında akıntı: Yaralanma, kornea çizilmesi ya da ciddi iltihap. Bu bir köpek göz problemi değil, doğrudan veteriner vakasıdır.

Evde Yaptığım İlk Yardım Adımları

Akıntı berraksa ve köpek rahatsa, temizliği kendim yapıyorum. Sırayla anlatayım:

1. Ellerimi yıkıyorum. Basit görünüyor ama göz çevresi enfeksiyona çok açık.
2. Ilık su ve temiz gazlı bez. Pamuk kullanmıyorum, lifleri göze kaçabiliyor. Gazlı bezi ılık suyla ıslatıp göz kenarındaki kabuğu birkaç saniye bekleterek yumuşatıyorum, sonra gözden dışa doğru tek yönde siliyorum.
3. Her göz için ayrı bez. Bir gözdeki enfeksiyonu diğerine taşımamak için bu kuralı hiç bozmuyorum.
4. Steril serum fizyolojik. Eczaneden alınan tekli ampul serum fizyolojikle gözü yıkamak, özellikle toz veya polen kaçtığında çok işe yarıyor. Ampulü açtıktan sonra saklamıyorum.
5. Göz çevresini kurulamak. Nemli kalan tüy mantar ve bakteri için ideal ortam. Kuru gazlı bezle hafifçe kurutuyorum.
6. Tüyleri kısaltmak. Göz kapağına değen uzun tüyler sürekli tahrişe yol açıyor. Küt uçlu makasla, köpek sakinken ve mutlaka yardımcıyla kısaltıyorum.

Asla yapmadığım şey: İnsan için üretilmiş göz damlalarını, alkollü mendilleri, papatya çayı veya "doğal" karışımları göze uygulamak. Bir keresinde tanıdığım biri kolonyalı mendille göz sildi, sonuç bir haftalık tedavi oldu.

Yöntemleri Karşılaştıralım

Veterinere Ne Zaman Gitmeli?

Kendime koyduğum eşik şu: 48 saat kuralı. Berrak akıntı iki gün içinde azalmıyorsa veya şu belirtilerden biri varsa randevu alıyorum, beklemiyorum.

• Göz kapağını kısıyor, sürekli kırpıştırıyorsa
• Pati veya halıya gözünü sürtüyorsa
• Göz akı kızarmış, göz kapağı şişmişse
• Akıntı sarı, yeşil veya kanlıysa
• Kornea üzerinde bulanıklık, mavimsi bir sis varsa
• Işığa karşı belirgin rahatsızlık gösteriyorsa
• Tek gözde ani başlayan şiddetli akıntı varsa (yabancı cisim ihtimali)

Özellikle basık burunlu ırklarda göz yüzeyi daha açıkta kaldığı için ufak bir çizik bile hızla ilerleyebiliyor. Bu ırklarla yaşayanların eşiği daha da düşük tutması gerekiyor.

Tekrarı Önlemek İçin

Temizlik semptomu alır, nedeni almaz. Akıntı sürekli tekrar ediyorsa arkasında alerji, diyet, tüy yapısı ya da anatomik bir durum olabilir. Beslenmeyi gözden geçirmek, mama değişikliği sonrası akıntının artıp artmadığını not etmek, evdeki toz ve sigara dumanını azaltmak işe yarıyor. Yatak bölgesini haftada bir yıkamak, gezme sonrası göz çevresini ıslak bezle silmek de basit ama etkili alışkanlıklar. Köpek bakımı ve eğitimi tarafında yaptığınız düzenli tımar rutini zaten bu kontrolü doğal olarak içine alır.

Son bir not: Bir defter tutun. Hangi gün, hangi göz, akıntının rengi ve süresi. Veterinere gittiğinizde bu üç satırlık bilgi, muayenede söyleyeb