Akvaryum Kurma ve Balık Bakımı

İlk akvaryumumu kurduğumda üç haftada beş balık kaybettim. Suyu doldurdum, ısıtıcıyı taktım, aynı gün balıkları içine bıraktım. Hata tam olarak buradaydı: akvaryum bir su kabı değil, işleyen küçük bir ekosistem. O ekosistem hazır olmadan içine canlı koyduğunuzda, balıklar kendi atıklarının zehirlediği bir odada yaşamak zorunda kalıyor. Bu yazıda balık akvaryumu nasıl kurulur sorusunu, kendi denemelerimde işe yarayan sırayla anlatacağım.

Asıl sorun: görünmeyen azot döngüsü

Balıklar amonyak üretir. Amonyak düşük miktarda bile zehirlidir. Filtre malzemesinde ve zeminde yerleşen bakteriler bu amonyağı önce nitrite, sonra çok daha zararsız olan nitrata çevirir. Bu bakteri kolonisinin oluşmasına akvaryum olgunlaşması deniyor ve genelde 3-6 hafta sürüyor.

Yeni kurulan bir akvaryumda bu bakteriler henüz yok. Yani balığı ilk gün koymak, kanalizasyonu bağlanmamış bir eve taşınmak gibi. Balık ölümlerinin büyük kısmı hastalıktan değil, bu geçiş döneminin atlanmasından kaynaklanıyor. Ben artık hiçbir akvaryuma, su testinde amonyak ve nitrit sıfır çıkmadan balık koymuyorum.

Olgunlaştırma yöntemlerini karşılaştırdım

Kurulum sırası: benim izlediğim yol

1. Hacmi büyük seç. "Küçük akvaryum kolaydır" en yaygın yanılgı. 20 litrelik bir kavanozda su değerleri saatler içinde bozulur; 60-100 litrede aynı hata affedilir. Yeni başlayan biri için en az 54 litre öneriyorum.
2. Yeri seç. Doğrudan güneş görmeyen, prizlere yakın, kalorifer üstünde olmayan sağlam bir mobilya. Dolu akvaryum çok ağırdır; litre başına yaklaşık bir kilo hesaplayın.
3. Kum ve dekoru yıka. Kumu su berraklaşana kadar durulamak sıkıcı ama atlanırsa günlerce bulanıklıkla uğraşıyorsunuz. Dekorda keskin kenar, boyası dökülen malzeme kullanmayın.
4. Filtre ve ısıtıcıyı yerleştir. Filtre kapasitesi akvaryum hacminin en az 3-4 katı devir yapmalı. Tropikal balıklar için ısıtıcı 24-26 °C'ye ayarlanır.
5. Suyu doldur, klor giderici ekle. Şebeke suyundaki klor bakterileri de öldürür. Bir tabak üzerine dökerek doldurmak kumu dağıtmıyor.
6. Bitkileri dik. Canlı bitki nitrat tüketir, gizlenme alanı sağlar. Anubias, vallisneria, java fern gibi dayanıklı türlerle başlamak akıllıca.
7. Olgunlaştır ve test et. Damla tipi test kitleri şeritlerden daha güvenilir. Amonyak ve nitrit sıfırlanıp nitrat okunmaya başladığında sistem hazır.
8. Balıkları azar azar ekle. İlk grup küçük ve dayanıklı olsun. Poşeti 20 dakika suda yüzdürüp, yarım saat boyunca azar azar akvaryum suyu ekleyerek alıştırıyorum.

Yeni akvaryumda en sık yaptığım ikinci hata aşırı yemleme oldu. Balık iki dakikada bitirmiyorsa fazla vermişsinizdir. Artan yem doğrudan amonyağa dönüşür.

Rutin bakım: haftada yirmi dakika

• Haftalık %20-25 su değişimi. Sifonla dipten çekerek yapın; böylece atıkları da almış olursunuz. Suyun tamamını asla değiştirmeyin, bakteri kolonisini yok eder.
• Filtre süngerini akvaryum suyunda sıkın. Musluk altında yıkamak bakterileri öldürür. Ben süngeri değiştirmiyorum, sadece temizliyorum.
• Cam yosununu kazıyın, bitkilerin sararmış yapraklarını kesin.
• Ayda bir sıcaklık, pH ve nitratı ölçün. Nitrat sürekli yükseliyorsa balık fazla ya da su değişimi yetersiz.

Balık hastalığında ilk 24 saat

Beyaz noktalar, yüzgeç kemirilmesi, dipte durgunluk ya da yüzeyde nefes çabası… Hepsinin ortak ilk adımı aynı: suyu test et. Vakaların çoğunda ilaç değil, bozulmuş su değeri sorumludur. Sıcaklık dalgalanması ve düşük oksijen de en sık tetikleyicilerdir. Gerçekten enfeksiyon varsa, ilacı ana akvaryuma değil ayrı bir karantina kabına uygulamak filtredeki bakterileri korur. Yeni aldığım balıkları da iki hafta karantinada tutmak, bir kez ich salgını yaşadıktan sonra vazgeçilmez alışkanlığım oldu.

Önerim

Elinizde bir test kiti ve sabır varsa, balıksız olgunlaştırma ile 60 litre üzeri bir akvaryum kurun; dayanıklı bir sürü balığıyla başlayı