İlk Defa Evcil Hayvan Almak İçin Rehber

İlk hayvanımı aldığım gün eve bir kafes, bir torba yem ve bir de "hallederim" özgüveniyle girdiğimi hatırlıyorum. İkisi de yetmedi. O günden bugüne kendi evimde köpek, kedi, tavşan, muhabbet kuşu ve bir de tropikal akvaryum ile yaşadım; arkadaşlarımın hamsterlarına, kaplumbağalarına bakıcılık yaptım. Öğrendiğim en net şey şu: ilk evcil hayvan seçimi, hayvanın ne kadar sevimli olduğuyla değil, sizin haftalık takviminizle ilgili bir karardır.

Asıl Sorun: Hayvanı Seçmek Değil, Kendinizi Tanımak

İnsanlar bana "hangi hayvan daha kolay?" diye sorduğunda genelde ters bir soruyla karşılık veriyorum: Sabah kaçta çıkıyorsun, akşam kaçta dönüyorsun? Çünkü "kolay hayvan" diye bir kategori yok, "senin hayatına oturan hayvan" var. Kendi tecrübemde işler hep aynı üç noktadan patladı:

• Zaman: Köpekle yaşarken günde en az iki, ideal olarak üç kez dışarı çıkmak zorundaydım. Yağmur, iş toplantısı, hastalık fark etmez. Bunu romantik bir alışkanlık sanıyordum, gerçekte bir taahhüttü.
• Alan ve komşu: Kuşumun sabah 6'daki ötüşünü ben sevimli buluyordum, yan komşum bulmuyordu. Akvaryum ise hiç ses çıkarmadı ama 100 litrelik tankı yerleştirecek düz, güneş almayan bir duvar bulmam iki hafta sürdü.
• Bütçenin görünmeyen kısmı: Hayvanın kendisi genelde en ucuz kalemdir. Aşı, kısırlaştırma, yıllık kontrol, ani bir ishal, kırılan bir ısıtıcı… Ben ilk yılın maliyetinin en az yarısını beklenmedik kalemlerin oluşturduğunu gördüm.

Bir de kimsenin söylemediği bir gerçek var: hayvanın ömrü sizin hayat planınızdan uzun olabilir. Bir papağan on yıllar boyunca yanınızda olur, kaplumbağa sizden uzun yaşayabilir. Yirmi yaşındayken aldığınız karar, otuz yaşındaki taşınmanızı da bağlar.

Seçenekleri Yan Yana Koyalım

Aşağıdaki tabloyu kendi deneyimlerimden ve bakıcılık yaptığım dönemlerden çıkardım. Sayılar ortalamadır, her hayvanın karakteri kendine özgüdür.

Tabloya bakınca fark ettiğim şey şu: en az günlük iş çıkaran seçenek (akvaryum) en çok teknik bilgi isteyen seçenek. En çok duygusal karşılık veren seçenek (köpek) en çok zamanınızı alan. Yani "kolaylık" tek boyutlu değil; nerede fedakârlık yapmak istediğinize karar veriyorsunuz.

Hayvan Eve Girmeden Önce Yaptığım Hazırlıklar

Kendi hatalarımdan çıkardığım sıralama şöyle. Bu adımları atlarsam işlerin ilk hafta içinde karıştığını gördüm.

1. Veterineri önce bulun. Evimin 10 dakika mesafesindeki kliniği, hayvanı almadan gidip tanıdım. Acil durumda hangi saatlerde açık olduklarını, egzotik hayvana bakıp bakmadıklarını sordum. Tavşan ve kuşta bu kritik, her klinik ilgilenmiyor.
2. Odayı hayvan gözüyle tarayın. Yere çöküp bakın. Sarkan kablolar, saksıdaki zehirli bitkiler, gevşek pencere teli, kapanan kapılar. Tavşanım bir akşamda iki şarj kablosunu kesti, ders aldım.
3. Malzemeyi önceden alın. Hayvanı kucağınıza alıp market gezmek kötü bir başlangıç. Temel liste: taşıma kutusu, uygun boyutta yatak veya kafes, iki ayrı su-yem kabı, tür için doğru mama, tuvalet düzeni (kum, altlık, pet), tırnak makası, oyuncak, temizlik malzemesi.
4. Beslenmeyi ilk günden karmaşıklaştırmayın. Hayvanın geldiği yerde ne yiyorsa aynısıyla devam edip, geçişi bir hafta içinde kademeli yaptım. Ani mama değişimi ishalin en sık nedeni.
5. Evde rol dağıtın. Kim yürüyüşe çıkaracak, kim kum kabını temizleyecek, kim su değiştirecek? Çocuk varsa yaşına uygun küçük bir görev vermek işe yarıyor; hayvan bakımı sorumluluğu öğretmenin en somut yolu bu.

Peki Ne Öneriyorum?

Hiç deneyimi olmayan, sabah çıkıp akşam dönen birine ilk hayvan olarak yetişkin bir kedi öneriyorum. Yavru değil, yetişkin. Karakteri belli, tuvalet alışkanlığı